Als je toch iemand de Zwarte Piet wilt toebedelen, geef dan technologie de schuld.

Het is geen kunst te zien dat Zwarte Piet symbool staat voor verandering. Zwarte Piet niet willen loslaten is niet willen veranderen. Dat ik als linkse activist tegen Zwarte Piet ben is niet verrassend. Ik ben ook tegen vleesconsumptie en tegen goedkope textielproductie. Eigenlijk tegen alles wat mens en natuur onnodig en buitenproportioneel schaadt. Maar waar ben ik dan vóór? Ik ben voor verandering.

Verandering is inherent aan vooruitgang. Het leven is als een rivier, een grote stroom van verandering en het is de kunst om zo natuurlijk mogelijk mee te stromen.  De meeste mensen houden echter niet van verandering en zeker niet als deze radicaal is. Maar de realiteit is dat we in een tijd leven waarin alles zich sneller ontwikkelt dan ooit tevoren.

Wie geen verandering wil houdt de illusie van de mogelijkheid van een oude wereld in stand. Populisten als Trump associëren het idee van de oude wereld met het uitsluiten van ‘de ander’ en geven mensen het idee dat stilzetten of zelfs terugdraaien van de tijd mogelijk is. Make America great again: een Amerika voor Amerikanen. Brexit: een Verenigd Koninkrijk voor Britten. Blok die niet in een multiculturele samenleving gelooft: een Nederland voor ‘echte’ Nederlanders. Maar uitsluiting van ‘de ander’, zal niet zorgen voor terugkeer naar de oude wereld. In de nieuwe wereld heeft  ‘de ander’ het helemaal niet voor het zeggen. Sterker nog,  ‘de ander’ behoort vaak tot de kwetsbare groepen in de samenleving en heeft dus geen macht.

De wereld verandert door de exponentiële ontwikkeling van technologie. Die, in tegenstelling tot de lineaire ontwikkeling van de samenstelling van Nederland, ons geen tijd geeft om te wennen en ons voor te bereiden. Het is technologie die banen inpikt en kwetsbare groepen in onze samenleving overbodig maakt. Het is technologie die ons van elkaar en van de natuur vervreemd, ons uitput en ongelukkig maakt.

Technologie is de echte vijand van wie de tijd terug wil draaien.

Maar ik zie niemand protesteren op de dag van de uitvinding van het Internet. Geen politieke partij die terug wil naar pen en papier. Geen online terreur gericht aan robots. Het pre-digitale tijdperk heeft geen symbool waaraan we vastklampen. Er is niet een bepaalde groep die de schuld gegeven kan worden van deze ontwikkeling. Zou het de verslavende werking zijn die ervoor zorgt dat mensen de voordelen van technologie wel zien in tegenstelling tot de voordelen van een multiculturele samenleving die vaak over het hoofd worden gezien? De dopamine die vrijkomt bij een like krachtiger dan bij het verorberen van een broodje shoarma? Er zullen altijd voor- en nadelen kleven aan verandering. We zullen iedere keer opnieuw moeten kijken hoe de wereld verandert, wie dat bevoordeelt en wie dat benadeelt en hoe we met regelgeving dit weer in balans kunnen brengen.

Mijn idee voor een nieuw Nederland is een land waarin we samenwerken om technologie voor alle mensen te laten werken. Zodat we de verdeling in ‘haves’ en ‘not haves’ beperken. Deze wordt namelijk in toenemende mate bepaald door het antwoord op de vraag: ben ik nog van toegevoegde waarde in een wereld waarin technologie de mens steeds meer vervangt? De Mexicaanse muur zal niet voorkomen dat China Amerika keihard van haar troon stoot. De schone taak aan politici en beleidsmakers en iedereen die het beste voor heeft met Nederland om de discussie te verplaatsen van ‘wij vs zij’ naar ‘samen klaar voor een nieuwe wereld’.

No more meatballs at IKEA

At the technology event Websummit in Lisbon the companies can’t stop talking about their mission to contribute towards change. On Tuesday I am attending ‘What does it mean to live a better life within the limits of one planet?’ by Pia Heidenmar Cook, IKEA’s Chief Sustainabilty Officer. She talked about IKEA’s goals for 20/30 (now 20/20 is not far away, many companies quickly change one number in their goal setting documents, hoping to go unnoticed). Goals focusing on people & planet, healthy and sustainable living, circular and climate and social issues.

I notice I find it hard to believe what she is saying. I recognise the words that I have read and written myself too many times before. Promises made too often without any real proof to show for it. So I don’t hear the promises, I don’t see pure intentions.

I only hear what they are not saying. And see what they are not doing. And what in my opinion should be done.

Pia proudly mentioned the vegetarian options in the restaurants. But why do they continue selling their famous meatballs? I looked it up and found IKEA sells around 1 billion meatballs globally every year. Pia did not mention how many cows and pigs it takes to produce these meatballs. No slides on the environmental and social impact of this cheap and unhealthy food production. How can they be serious about environmental issues when they contribute to the problem at this scale?

The general opinion may be that a company should take baby steps, so customers can get used to change slowly. That is all very nice if we would have time, but we all know time is up. A more sustainably society asks for radical change, so if you want to be part of change, and want to inspire your audience to change, you must make radical changes yourself first.

It is not as if I’m asking McDonalds to stop selling burgers. IKEA sells furniture. According to IKEA restaurant creator Sören Hullberg the IKEA sells food, because customers make better purchase decisions on a full stomach. If that is genuine, and let’s assume it is, it will not harm anyone to get rid of meat and fish on the menu because there will still enough stomach filling alternatives.

People will not stop going to IKEA if the company would go vegetarian, simply because there is not enough alternative out there. I heard somebody say earlier that day ‘sometimes it takes famous people to normalize behaviour’. Well, I think we need big corporates to normalize behaviour.Going (at least) vegetarian is a huge opportunity for IKEA to use their influence for positive change. Letting go of their beloved meatballs is the proof IKEA needs to prove their claim of ‘going all in.’ It is a great narrative to build a campaign around with guaranteed media exposure. I only see winners.

If IKEA truly cares about inspiring people to live better lives within the limits of the planet, they will have to lead by example and let their meatballs go. Not before 20/30. Today.